Công nghệ nhuộm của các ngành vải, kim loại, đá..

Chúng ta đã biết về công nghệ nhuộm vải, nhuộm sợi, nhưng có lẽ ít ai biết về công nghệ nhuộm kim loại, nhuộm đá. Hôm nay bạn hãy cùng chúng tôi tìm hiểu nhé.

Công nghệ nhuộm vải sợi

Nhuộm là một qui trình cần thiết trong dây chuyền dệt và làm tăng đáng kể giá trị kinh tế của sản phẩm. Xơ, sợi, vải, và thậm chí cả hàng may mặc có thể được nhuộm. Hai kỹ thuật chính được sử dụng để nhuộm là nhuộm tận trích và nhuộm ngấm ép. Trong nhuộm tận trích, vật liệu được đưa đến trạng thái cân bằng bằng một dung dịch chứa thuốc nhuộm trong khoảng thời gian vài phút đến vài giờ. Nhuộm tận trích là một qui trình không liên tục (theo đợt).

Các loại máy khác nhau được sử dụng trong nhuộm thải, tùy thuộc vào các chất nền được nhuộm và sản phẩm cuối của hàng dệt được nhuộm. Mỗi máy được đặc trưng bởi một tỷ lệ dung dịch điển hình (trọng lượng dệt (kg)/thể tích dung dịch nhuộm (l)).

Trong nhuộm ngấm ép, thuốc nhuộm được sử dụng cơ học cho các chất nền (mức độ tiếp nhận dung dịch khoảng từ 50% đến 100%, tùy thuộc vào chất nền và qui trình nhuộm) và sau đó được cố định trong một quá trình bán liên tục hoặc liên tục (thường là bằng cách chưng hấp) . Thông thường, nhuộm diễn ra tại các cơ sở chuyên về các hoạt động như vậy và xử lý hàng thô mà chúng thuộc về khách hàng (các nhà hoàn thiện ăn hoa hồng), nhưng các nhà máy tích hợp có thể bao gồm một xưởng nhuộm để xử lý nguyên liệu  riêng của họ.

Như đã đề cập trước đó, các thuốc nhuộm được thải một phần vào nước thải tùy thuộc vào mức độ cố định của chúng. Gần như tất cả các chất hữu cơ và vô cơ được sử dụng như các trợ chất trong qui trình nhuộm được thải ra như là chất thải trong nước thải. Đối với một số chất (ví dụ, hệ thống chất mang), việc phát thải khí (không khí nơi làm việc, khí thải trong xử lý nhiệt) phải được xem xét.

Thông thường, chất thải trong nước thải của qui trình nhuộm liên tục (đặc biệt là đối với các lô nhuộm lớn) thì thấp hơn so với nhuộm từng đợt (tận trích). Chất thải trong nước thải liên quan đến nhuộm liên tục được gây ra bởi các dư lượng từ máy nhuộm ngấm ép và rửa vải đã nhuộm.

Với nhuộm tận trích, chất thải trong nước thải có thể được ước tính nếu có các thông tin sau đây:

công thức nhuộm (có sự nhận biết về nồng độ các hoạt chất COD, AOX, hàm lượng kim loại, v.v… trong thuốc nhuộm và các chất trợ nhuộm)

mức độ cố định của các thuốc nhuộm

Các trường hợp ngoại lệ có thể có (đặc biệt là các chất mang) như các chất mà chúng được cố định một phần trên các chất nền (thuốc nhuộm) hoặc các chất mà chúng phản ứng trong quá trình nhuộm (các chất khử, v.v…)

Nồng độ của thuốc nhuộm trong dung dịch trong nhuộm tận trích dao động từ 0,1 g/l và 1 g/l (tối đa 10 g/l); đối với các qui trình bán liên tục, nồng độ thuốc nhuộm trong dung dịch là giữa 1 g/l và 10 g/l (tối đa 100 g/l). Đối với nhuộm liên tục, nồng độ từ 10 g/l đến 100 g/l thường được sử dụng.

Việc tiêu thụ nước, năng lượng, thuốc nhuộm, và các chất trợ nhuộm thì khác nhau trong một phạm vi đáng kể tùy thuộc vào chất nền được nhuộm (loại xơ (PES, CO, PA, v.v…), cấu trúc (xơ mềm, sợi, vải), sản phẩm dệt cuối cùng, máy nhuộm khác nhau, trọng tải của máy, qui trình nhuộm được sử dụng, kích thước của lô nhuộm, yêu cầu chất lượng của khách hàng và các khía cạnh kinh tế, v.v… Hơn nữa, mức tiêu thụ thuốc nhuộm phụ

thuộc vào sắc thái màu (bình thường các màu tối cần có nhiều thuốc nhuộm hơn các màu sáng).

Kết quả của một cuộc khảo sát về tiêu thụ nước trong qui trình hoàn thiện (bao gồm tiền xử lý) xơ mềm, sợi, hàng dệt kim và hàng dệt thoi được cung cấp dưới đây. Dữ liệu được thu thập từ 75% các công ty trong ngành hoàn thiện của Đức (1996). Theo kết quả khảo sát, mức tiêu thụ nước – trực tiếp liên quan đến việc tiêu thụ các trợ chất, hóa chất và thuốc nhuộm – có thể khác nhau trong một phạm vi rộng và đạt đến một mức tối đa cho giá trị trung bình trong các nhà máy in.

Kết quả của một cuộc khảo sát về tiêu thụ nước trong qui trình hoàn thiện (bao gồm tiền xử lý) xơ mềm, sợi, hàng dệt kim và hàng dệt thoi được cung cấp dưới đây. Dữ liệu được thu thập từ 75% các công ty trong ngành hoàn thiện của Đức (1996). Theo kết quả khảo sát, mức tiêu thụ nước – trực tiếp liên quan đến việc tiêu thụ các trợ chất, hóa chất và thuốc nhuộm – có thể khác nhau trong một phạm vi rộng và đạt đến một mức tối đa cho giá trị trung bình trong các nhà máy in.

Công nghệ nhuộm kim loại

Công nghệ nhuộm đen thép nhằm tạo ra một lớp phủ chuyển đổi có khả năng chóng ăn mòn khá tốt, tạo vẽ thẩm mỹ cho sản phẩm, giúp bề mặt kim loại giảm khả năng chói sáng, làm cho không bị chói mắt trong các dụng cụ cắt gọt, vũ khí, dụng cụ quang học, . . . đồng thời ít thay đổi kích thước và tính năng cơ của bề mặt kim loại nên được ứng dụng rộng rãi trong nhiều ngành công nghiệp.

Để tạo ra được lớp đen bề mặt cho thép, hiện tại người ta thường dùng những phương pháp như: xử lý thép trong bể muối nóng chảy ở nhiệt độ từ khoảng 315oC trở lên hoặc xử lý trong dung dịch kiềm nóng BLACK – F309 ở nhiệt độ khoảng từ 143 – 148oC. Những phương pháp này điều tốn nhiều năng lượng, vận hành, thao tác khó khăn, gây nguy hiểm cho người sử dụng, chi phí xử lý cao, …

Trước những khuyết điểm của qui trình nhuộm đen hiện tại, công ty Phốt Phát chúng tôi đã nghiên cứu sản phẩm mới BLACK – F709 nhằm khắc phục những nhược điểm của qui trình nhuộm đen hiện tại;

Hóa chất BLACK – F709 là sản phẩm mới trong ngành nhuộm đen bề mặt kim loại chủ yếu trên nền sắt thép. Sản phẩm này đã được nghiên cứu phát triển và cải tiến thay thế cho loại hóa chất nhuộm đen sử dụng ở nhiệt độ cao và tốn kém nhiều chi phí.

Hóa chất BLACK – F709 có tính axit yếu có khả năng tạo lớp phủ tốt, được dùng xử lý hợp kim sắt như sắt rèn, gang, hợp kim thép có hàm lượng cacbon thấp bằng phương pháp nhúng.

Quy trình xử lý này rất hiệu quả về kinh tế, tiết kiệm được nhiều chi phí như: thiết bị vận hành, chi phí gia nhiệt, thời gian vận hành …Quy trình xử lý chuyển bề mặt kim loại thành 1 lớp phi kim loại, màu đen  gồm chủ yếu là oxyt sắt với 2 chức năng: làm đẹp và bảo vệ. Sử dụng dầu, sáp hoặc sơn không màu phủ lên trên lớp nhuộm đen oxyt sẽ tạo độ hấp dẫn và có tính chống ăn mòn cao.
Quá trình nhuộm đen có thành công hay không phần lớn phụ thuộc vào quá trình làm sạch bề mặt. Bề mặt của mẫu phải được xử lí sạch dầu, gỉ và các chất bẩn khác. Nếu bề mặt không sạch thì quá trình nhuộm đen sẽ không đều, ảnh hưởng đến khả năng chống ăn mòn của lớp nhuộm.

Quy trình xử lý này rất hiệu quả về kinh tế, tiết kiệm được nhiều chi phí như: thiết bị vận hành, chi phí gia nhiệt, thời gian vận hành …Quy trình xử lý chuyển bề mặt kim loại thành 1 lớp phi kim loại, màu đen  gồm chủ yếu là oxyt sắt với 2 chức năng: làm đẹp và bảo vệ. Sử dụng dầu, sáp hoặc sơn không màu phủ lên trên lớp nhuộm đen oxyt sẽ tạo độ hấp dẫn và có tính chống ăn mòn cao.
Quá trình nhuộm đen có thành công hay không phần lớn phụ thuộc vào quá trình làm sạch bề mặt. Bề mặt của mẫu phải được xử lí sạch dầu, gỉ và các chất bẩn khác. Nếu bề mặt không sạch thì quá trình nhuộm đen sẽ không đều, ảnh hưởng đến khả năng chống ăn mòn của lớp nhuộm.

Công nghệ nhuộm đen đá

Công nghệ nhuộm đen đá
Công nghệ nhuộm đen đá

Hiện nay trên thị trường tràn ngập các loại đá granit nhuộm với nhiều màu sắc trông rất “tự nhiên”. Điều này dễ hiểu vì trong một mỏ đá có nhiều loại đá với mức độ màu sắc khác nhau gọi là loại 1, loại 2, loại 3…Loại 3 có màu sắc nhạt hơn hoặc nhiều lỗi và cần nhuộm để tăng giá trị.

Một số đá nhuộm khi bán cho khách sẽ không phân biệt được nếu người thợ không nói rõ: loại đá đen cũng có nhiều đá đen nhuộm giá thành rẻ…nếu mua đá đen nên chọn đá đen bazan, đen mông cổ, đen Huế, kim sa cám..không nên mua đen nhuộm, đen ánh sao, đen ánh kim…

Màu đen sau khi lau ít lâu sẽ chuyển qua loang lổ , chưa kể là phẩm nhuộm này là loại phẩm nhuộm công nghiệp chưa được kiểm chứng về mức độ độc hại, dễ bị xâm thực do nước hay môi trường. Đa số các loại phẩm nhuộm này được nhập từ China nơi mà lương tâm nhà kinh doanh là vấn đề đáng báo động. Đối với đá màu đen để tăng lợi nhuận hay cạnh tranh giá rẻ, nhiều nơi trộn chung đá nhuộm và đá tự nhiên thậm chí hoàn toàn là đá nhuộm. Với đá đen nhuộm, sau khi một thời gian màu đen sẽ nhạt thành màu xám đồng thời chân của bạn và cây lau nhà lúc nào cũng là màu đen.

Trước kĩ thuật tinh xảo của công nghệ hiện đại hiên j nay. Việc phân biệt thật giá với chúng ta là rất kho khăn. Vậy nên hãy tìm hiểu hoặc liên lạc các cơ sở chuyên thu mua vải, thu mua phế liệu kim loại, thu mua đá để họ hướng dẫn bạn phân biệt bạn nhé.